Binnen de populaire game Fortnite zijn nieuwe spelelementen opgedoken die duidelijke gelijkenissen vertonen met online gokken. Het gaat om Creator Islands, waarin spelers sinds kort met V-Bucks items en bonussen kunnen kopen met een onzekere uitkomst. Omdat Fortnite een grote groep minderjarige spelers heeft, roept dit vragen op over toezicht, regelgeving en de bescherming van jonge gamers.
Creator Islands introduceert kansspelen
Spelers kunnen al langer zelf werelden bouwen binnen Fortnite, maar sinds eind 2025 is het voor creators mogelijk om in deze eilanden aankopen aan te bieden. Daarbij gaat het niet alleen om cosmetische voorwerpen, maar ook om tijdelijke boosts of willekeurige beloningen. In sommige gevallen betalen spelers een vast aantal V-Bucks om bijvoorbeeld aan een rad te draaien, waarna de uitkomst volledig door toeval wordt bepaald.
Dat mechanisme lijkt sterk op kansspelen, vaak te vinden bij buitenlandse online casino’s. De beloningen hebben vaak beperkte of tijdelijke waarde, zoals extra inkomsten gedurende dertig minuten of kleine voordelen binnen het eiland. Juist die combinatie van betalen en onzekerheid maakt het gevoelig, zeker binnen een game die door miljoenen kinderen wordt gespeeld.
V-Bucks vertegenwoordigen echte geldwaarde
De discussie draait vooral om de rol van V-Bucks. Deze virtuele valuta is rechtstreeks gekoppeld aan echt geld. Spelers kunnen V-Bucks los aanschaffen of via een maandelijks abonnement, waarbij voor een vast bedrag een bundel wordt uitgekeerd. Hoewel V-Bucks ook beperkt verdiend kunnen worden door te spelen, komt het merendeel van de munten uit aankopen met echt geld.
Dat betekent dat spelers feitelijk geld inzetten voor een kans op een beloning. In extreme gevallen lopen de kosten snel op, omdat sommige items duizenden V-Bucks kosten. Voor jonge spelers is het verschil tussen virtueel geld en echt geld daarbij niet altijd duidelijk, wat het risico op impulsief gedrag vergroot.
Nederlandse wet en de rol van Epic Games
Nederland kent strenge regels rond gokken, zeker wanneer minderjarigen betrokken zijn. Er is sprake van een kansspel als drie voorwaarden samenkomen: inzet met geldwaarde, een toevalsfactor en een prijs met economische waarde. Bij Fortnite is vooral dat laatste punt complex. Digitale items zijn meestal niet verhandelbaar buiten het spel, waardoor ze juridisch gezien niet altijd een echte waarde hebben.
Toch betekent dat niet dat er geen probleem is. De Kansspelautoriteit kijkt niet alleen naar juridische definities, maar ook naar mogelijke schade. Gokelementen in een spel dat zich richt op een jong publiek worden daarbij als risicovol gezien, ook als ze binnen de wet blijven.
Epic Games heeft inmiddels enkele maatregelen genomen. Zo is er binnen het ouderlijk toezicht een optie toegevoegd waarmee aankopen binnen Creator Islands kunnen worden uitgeschakeld. In theorie biedt dat ouders meer controle over het speelgedrag van hun kinderen.
In de praktijk blijkt die bescherming echter beperkt. Ouders moeten eerst weten dat deze elementen bestaan en actief instellingen aanpassen. Critici stellen dat die verantwoordelijkheid te veel bij ouders wordt gelegd, terwijl het platform zelf beter zou kunnen ingrijpen door zulke mechanics standaard uit te schakelen voor minderjarigen.
Breder debat binnen esports en gaming
De situatie rond Fortnite past bij de bredere discussie over de grenzen tussen gaming en gokken. Steeds vaker vervagen die lijnen, zeker in games met grote online ecosystemen en eigen valuta. Dat maakt toezicht ingewikkeld, maar ook noodzakelijk.
Voorlopig lijkt Fortnite juridisch nog de regels te volgen, maar de druk groeit. Het gaat hier niet alleen om wat mag, maar ook om wat wenselijk is in een game die zo’n jonge en invloedrijke spelersbasis heeft.
